Skontaktuj się z nami
Tel.: 22 114 94 11
 

Oferta

Szczegóły aktualności

Alimenty na dziecko

Dziecku przysługują alimenty od momentu urodzenia do momentu, gdy nie będzie w stanie samodzielnie się utrzymać. Alimenty przysługują dziecku bez względu na wiek. Granicą nie jest tutaj osiągnięcie przez dziecko pełnoletności.

Przesłanka obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka, polegająca na niemożliwość jego samodzielnego utrzymania się będzie zaś niespełniona, jeżeli dziecko podejmie pracę, z której dochody wystarczają na jego uzasadnione wydatki lub pomimo odpowiedniego wieku i zakończenia stacjonarnego nauczania, nie podejmuje pracy, oczywiście przy założeniu braku przeszkód do wykonywania pracy, takich jak trwała niepełnosprawność.
 
Wysokość alimentów na dziecko
Wysokość alimentów wyznaczają w zasadzie:
  • usprawiedliwione potrzeby uprawnionego,
  • możliwości obowiązanego.
Pojęcia „usprawiedliwione potrzeby” oraz „możliwości zarobkowe i majątkowe” szczegółowo omówiono w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. W uchwale tej stwierdzono m.in., że:
 
„Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Nie jest możliwe ustalenie katalogu usprawiedliwionych potrzeb podlegających zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego i odróżnienie ich od tych, które jako objaw zbytku lub z innych przyczyn nie powinny być uwzględnione. W każdym razie zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na tym tle będzie można określić potrzeby życiowe – materialne i intelektualne uprawnionego”.
 
Przykładowo do usprawiedliwionych potrzeb dziecka należą wydatki na:
  • mieszkanie,
  • wyżywienie,
  • odzież,
  • środki higieny osobistej,
  • leczenie,
  • środki wychowania,
  • środki na kształcenie i rozwój,
  • rozrywkę, kulturę i wypoczynek.
Art. 91 k.r.o. wyznacza zakres potrzeb dziecka, które rodzice winni są spełnić. Rodzice zobowiązani są do troszczenia się o rozwój fizyczny i duchowy oraz przygotować je należycie – odpowiednio do jego uzdolnień – do pracy dla dobra społeczeństwa. Nadto, utrwalona linia orzecznicza wskazuje, że dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich sami żyją. Nie będzie to jednak dotyczyło potrzeb będących przejawem zbytku.
 
W ustalaniu wysokości alimentów strony mogą dostarczać sądowi szeregu dokumentów na poparcie swych żądań. Przydatne są rachunki, dokumentacja dotycząca wszelkich wydatków, obciążenie kredytami, pożyczkami oraz zaświadczenie o zarobkach.
 
Obniżenie alimentów
W pewnych okolicznościach w myśl art. 138 k.r.o. istnieje możliwość obniżenia kwoty alimentów zasądzonych przez sąd. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
 
Trzeba mieć jednakże na względzie, że nie w każdym przypadku zmiany sytuacji życiowej zobowiązanego, jak i uprawnionego, mamy do czynienia ze zmianą stosunków. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 1969 r., gdzie wskazał, że:
 
„Przy ocenie, czy zachodzą przesłanki do zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego w myśl art. 138 k.r.o., należy brać pod uwagę wszelkie okoliczności mogące świadczyć o zmianie stosunków, a zwłaszcza możliwości zarobkowych i majątkowych stron.”
 
Warto pamiętać o tym, że o zakresie obowiązku alimentacyjnego decyduje ustawowy obowiązek alimentacyjny a nie orzeczony. Oznacza to, że roszczenie alimentacyjne małoletniego dziecka względem rodziców (art. 135 § 1 w związku z art. 133 § 1 kro) powstaje, pomimo istnienia prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty, w zakresie w jakim nie zostały zaspokojone usprawiedliwione potrzeby dziecka. Jeżeli więc po wydaniu wyroku zaszła zmiana stosunków (art. 138 kro) w postaci wzrostu usprawiedliwionych potrzeb dziecka to należy uwzględniać zakres obowiązku alimentacyjnego według tego zmienionego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 7 stycznia 1998 r.). Podstawę do żądania obniżenia alimentów może stanowić istnienie ważnego powodu do zmiany zatrudnienia na mniej zyskowne powodującej zmniejszenie się zarobków zobowiązanego do alimentacji. Jednak możliwość taka nie może mieć miejsca jeżeli pogorszeniu się sytuacji zarobkowej zobowiązanego do alimentacji odpowiada równoznaczny wzrost potrzeb uprawnionych do alimentacji, a zasądzone na rzecz uprawnionych alimenty nie przekraczają możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (wyrok SN z z dnia 12 marca 1973 r.).
 
Właściwość sądu w sprawach o alimenty
Pozew o alimenty wnosi się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub dziecka. Wybór należy do wnoszącego powództwo.
 
Zobowiązany nie płaci alimentów
Jeżeli zobowiązany uchyla się od płacenia alimentów to uprawniony może złożyć wniosek o świadczenie alimentacyjne do Funduszu Alimentacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z ustawą świadczenie takie przysługuje osobom do ukończenia przez nich 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.
 
Osobą uprawnioną według ustawy jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.
 
O bezskuteczności egzekucji mówimy wówczas, gdy w wyniku egzekucji w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:
  • braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
  • braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
Alimenty z funduszu otrzymamy wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, nie wyższej jednak niż 500 złotych.
 
Alimenty wsteczne
Co do zasady, zgodnie z art. 137 K.r.o. roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech. Są to świadczenia okresowe, które mają na celu zaspokojenie aktualnych potrzeb dziecka. Jednakże w pewnych wyjątkowych przypadkach można dochodzić alimentów za czas przeszły, nie dłużej jednak niż za 3 lata. Przesłanki jakie musza być spełnione do uzyskania alimentów wstecznych to:
  • z okresu, za który uprawniony żąda alimentów, pozostały niezaspokojone potrzeby,
  • uprawniony w celu realizacji tychże potrzeb w danym okresie zmuszony był do zaciągnięcia zobowiązań i nie zostały one spłacone do chwili obecnej, w całości lub chociażby w części.
W kwestii tej wypowiedział się SN w orzeczeniu z dnia 8 czerwca 1976 roku, zgodnie z którym z uwagi na charakter świadczeń alimentacyjnych przeznaczonych na bieżące utrzymanie osoby uprawnionej domaganie się ich za okres poprzedzający wytoczenie powództwa może być uzasadnione tylko wówczas, gdy pozostają z tego okresu niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego na pokrycie tych potrzeb.
 
Kamila Biełuszka
 
 
 
 
 
 

Skontaktuj się z nami:

Robert Ofiara Kancelaria Adwokacka
Al. Jerozolimskie 47 lok. 2
00-697 Warszawa

Tel.: 22 114 94 11 Tel.: 22 415 39 71 Fax.: 22 404 54 68

Email: info@adwokat-rodzinne.pl

Wpisz tekst z obrazka w to pole (wielkość liter ma znaczenie)

Nasi partnerzy o nas:

Komitet Ochrony Praw Dziecka Adwokatura Polska Fundacja Splotu Ramiennego Telewizja Polska