Skontaktuj się z nami
Tel.: 22 114 94 11
 

Oferta

Szczegóły aktualności

Intercyza

Intercyza jest to małżeńska umowa majątkowa. Na podstawie tej umowy małżonkowie dokonują wyboru ustroju majątkowego, jaki będzie regulował ich stosunki majątkowe w trakcie trwania małżeństwa. Warto podkreślić, że tego typu umowa planująca miedzy małżonkami ustrój majątkowy, określa, jakie przedmioty nabyte w trakcie zawartego małżeństwa stanowią majątek odrębny każdego z małżonków, a jakie stanowią majątek wspólny małżonków. W takiej umowie małżonkowie mogą dookreślić, jakich czynności o charakterze majątkowym mogą dokonywać małżonkowie samodzielnie a jakich wspólnie, jak przedstawia się odpowiedzialność za długi każdego z małżonków, czyli z jakich majątków wierzyciel może prowadzić egzekucję oraz jak wygląda rozliczenie pomiędzy małżonkami w przypadku ustania małżeństwa.
 
Polskie przepisy prawa rodzinnego określają, że w momencie zawarcia małżeństwa zawiązuje się między małżonkami ustawowa wspólnota majątkowa. Oznacza to, że w sytuacji, gdy małżonkowie nie podpiszą intercyzy, będzie ich obowiązywał właśnie ten system (chyba, że jeden z małżonków zostanie ubezwłasnowolniony lub zostanie mu ogłoszona upadłość – wówczas pomiędzy małżonkami z mocy prawa powstaje system rozdzielności majątkowej).
 
Podsumowując, w ustroju wspólności majątkowej mamy do czynienia z trzema majątkami:
  • majątkiem osobistym żony- w skład tego majątku wchodzi wszystko to, co nie chodzi do majątku wspólnego małżonków,
  • majątkiem osobistym męża- w skład tego majątku wchodzi wszystko to, co nie chodzi do majątku wspólnego małżonków;
  • majątkiem wspólnym małżonków- majątkiem wspólnym objęte są zaś wszelkie przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa, przy czym głównym źródłem pozwalającym na ich nabycie jest wynagrodzenie za pracę każdego z małżonków oraz wszelkie dochody pochodzące z innej działalności prowadzonej przez małżonków, a także wszelkie dochody, które przynoszą majątki osobiste małżonków, np. czynsz najmu za mieszkanie należącej tylko do męża, dochody z zakładu kosmetycznego założonego przez żonę przed zawarciem małżeństwa, odsetki od lokaty pieniężnej na rachunku oszczędnościowym, którego właścicielem jest wyłącznie jeden z  małżonków.
 
Rodzaje intercyzy
 
W umowie intercyzy można na kilka sposobów uregulować swoje stosunki majątkowe. Zainteresowani mogą:
  1. rozszerzyć wspólność ustawową np. poprzez ustanowienie małżonka współwłaścicielem posiadanego mieszkania- w tego typu umowie rozszerza się majątek wspólny o takie dobra, które z reguły należą do majątku osobistego każdego z małżonków,
  2. ograniczyć wspólność ustawową np. postanowić, że zarobki każdego z małżonków nie będą stanowiły części majątku wspólnego- ograniczona wspólność majątkowa przewiduje zawężenie majątku wspólnego o poszczególne, określone w umowie majątkowej przedmioty;
  3. ustanowić rozdzielność majątkową (wspólnota majątkowa w ogóle nie powstaje)- w tym typie umowy istnieją jedynie dwa majątki: osobisty majątek męża i osobisty majątek żony. W tym ustroju każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem osobistym;
  4. ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków, która to powoduje, że w przypadku rozwodu jedno z małżonków, które w trakcie trwania małżeństwa zarabiało mniej, ponieważ np. zajmowało się dziećmi i w związku z tym nie zarobkowało, może na drodze sądowej domagać się od partnera wyrównania majątków– na początku trzeba zaznaczyć, że jest to nowość w polskim ustawodawstwie przejęta z prawa niemieckiego. Ogólnie mówiąc, system rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków jest systemem pełnej rozdzielności majątkowej, natomiast jego specyfika przejawia się w momencie ustania tego ustroju, czy to przez rozwód, czy też zmianę systemu majątkowego, czy też z powodu śmierci jednego z małżonków. Otóż, co istotne w czasie trwania owego systemu pomiędzy małżonkami, istnieje zupełna rozdzielność majątkowa, do której w pełni mają zastosowanie zasady opisane jak wyżej. Natomiast po ustaniu tego systemu następuje specyficzne rozliczenie pomiędzy małżonkami, polegające na zrównaniu ze sobą nie tyle majątków osobistych każdego z małżonków, ile tego, czego się w trakcie trwania ustroju dorobili, czyli tzw. dorobków.
 
Co to jest dorobek i w jaki sposób go obliczyć?
 
Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej ustalającej, że między małżonkami od tej chwili będzie istniał system rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Otóż znaczy to, iż dorobek stanowią jedynie te przedmioty majątkowe, które małżonkowie sobie wypracowali. Istotny jest fakt, że dorobek nie obejmuje przedmiotów z majątku osobistego, który każdy z małżonków posiadał przed powstaniem między nimi tego ustroju.  Dlatego też, aby móc ocenić wysokość dorobku trzeba przeprowadzić wyliczenie tzn. od wartości majątku każdego z małżonków w chwili przeprowadzania rozliczeń (ustanie ustroju) odjąć wartość majątku osobistego każdego z małżonków w chwili powstania tego ustroju oraz niektóre kategorie przedmiotów wymienionych poniżej.
 
Co istotne do dorobku zaliczamy, takie przedmioty jak:
  • darowizny dokonane przez jednego z małżonków, ale bez darowizn na rzecz wspólnych zstępnych oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób, np. prezenty o niezbyt wielkiej wartości,
  • usługi świadczone osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego z nich, np. naprawa samochodu żony w warsztacie męża,
  • nakłady i wydatki na majątek jednego małżonka z majątku drugiego z nich, np. wyremontowanie mieszkania, które odziedziczyła żona, ze środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym męża.
 
Jak zawrzeć intercyzę?
 
Intercyza musi być sporządzona w formie aktu notarialnego– inaczej będzie nieważna. Idąc do kancelarii notarialnej, małżonkowie muszą przede wszystkim stawić się oboje i zabrać ze sobą dowody osobiste. Intercyzę podpisują obydwoje małżonkowie, zaświadczając w ten sposób, że godzą się na takie rozwiązanie kwestii majątku.
 
Czy można zawrzeć intercyzę w trakcie trwania małżeństwa?
 
Intercyzę podpisać można zarówno przed, jak i w trakcie trwania małżeństwa. Można ją także zmodyfikować lub zerwać w dowolnym czasie. Jeśli przyszli małżonkowie nie podpiszą intercyzy, po ślubie będą dysponować trzema majątkami: majątkiem żony (majątek, który żona nabyła przed ślubem), majątkiem męża (majątek, który mąż nabył przed ślubem) oraz wspólnym majątkiem (majątek, który mąż i/lub żona nabyli po ślubie). W sytuacji podpisania intercyzy przez przyszłych małżonków, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego nie powstanie majątek wspólny. Warto podkreślić, że nie jest dopuszczalne zawarcie intercyzy z mocą wsteczną tzn. gdyby np. małżonkowie ustanawiając między sobą rozdzielność majątkową chcieli równocześnie postanowić, że reguły takie obowiązują już od np. dwóch lat. Należy ponadto zaznaczyć, że powoływanie się małżonka na umowę majątkową, np. rozszerzoną wspólność majątkową będzie miało skutek względem osób trzecich jedynie wówczas, gdy osobom takim było wiadome, że małżonków obowiązywała taka umowa oraz jeżeli znali jej rodzaj.
 
Jakie przedmioty nigdy nie mogą być objęte wspólnością majątkową?
 
Przedmiotami należącymi tylko do majątku osobistego każdego z małżonków są:
  • przedmioty majątkowe, które małżonek odziedziczył lub zostały mu zapisane w testamencie ewentualnie zostały otrzymane jako darowizna. Jest to tzw. ochrona swobody testowania spadkodawcy oraz rozporządzania majątkiem przez darczyńcę, którzy mogą nie wiedzieć o modyfikacji ustroju majątkowego obdarowanego czy spadkobiercy, a których intencją jest przysporzenie dla określonej osoby (w razie innej intencji mogą po prostu dokonać przysporzenia na rzecz obojga małżonków),
  • prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej, np. stosunki majątkowe wspólników spółki cywilnej – ze względu na ochronę praw pozostałych wspólników, które w takim wypadku uległyby ograniczeniu,
  • niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, np. dożywocie,
  • wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia lub tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – gdyż stanowi to rekompensatę za lub wyrządzoną krzywdę, w związku, z czym istnieje bardzo ścisły związek osobisty tych należności z konkretną osobą,
  • praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy,
  • nagrody.
Oczywiście należy również wspomnieć o przedmiotach służących do zaspakajania osobistych potrzeb małżonków, czyli:
  • ubrania, bielizna,
  • biżuteria, zegarek na ręke,
  • przedmioty kultu religijnego,
  • kolekcje monet, znaczków pocztowych, (jeśli jest to związane z hobby tylko jednego małżonka).
Koszty związane z zawarciem intercyzy
 
Na podstawie rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 27 września 2007 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. nr 187, poz. 1336).w sprawie taksy notarialnej maksymalna stawka wynagrodzenia za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową małżeńską (intercyzę) wynosi 400,00 zł. Do tego należy doliczyć podatek VAT od taksy - 92,00 zł. Zatem łączny koszt to około 492,00 zł.
 
Adwokat Robert Ofiara
 

Skontaktuj się z nami:

Robert Ofiara Kancelaria Adwokacka
Al. Jerozolimskie 47 lok. 2
00-697 Warszawa

Tel.: 22 114 94 11 Tel.: 22 415 39 71 Fax.: 22 404 54 68

Email: info@adwokat-rodzinne.pl

Wpisz tekst z obrazka w to pole (wielkość liter ma znaczenie)

Nasi partnerzy o nas:

Komitet Ochrony Praw Dziecka Adwokatura Polska Fundacja Splotu Ramiennego Telewizja Polska